โปรแกรมปากกาลดน้ำหนักคืออะไร มีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร
โปรแกรมปากกาลดน้ำหนัก คืออะไร
ปากกาลดน้ำหนัก เป็นโมเลกุลเลียนแบบฮอร์โมนที่หลั่งจากทางเดินอาหารมีส่วนในการควบคุมการบีบคลายตัวของทางเดินอาหารและความรู้สึกอิ่ม-หิว โดยออกฤทธิ์ได้ยาวนานถึง 1 สัปดาห์
ปากกาลดน้ำหนักเดิมถูกใช้เป็นยาในการรักษาโรคเบาหวานมาก่อน แต่จากผลลัพธ์การใช้ยาพบว่าคนไข้ส่วนมากนอกจากจะควบคุมระดับน้ำตาลได้ดีโดยที่ไม่มีผลข้างเคียงรุนแรงแล้ว ยังมีน้ำหนักตัวที่ลดลงอีกด้วย
นอกจากนี้ยังพบว่าความผิดปกติอื่นๆที่สัมพันธ์กับ โรคอ้วน เช่น ความดันโลหิต ระดับไขมันในเลือดก็ดีขึ้นด้วย เช่นกัน ปากกาลดน้ำหนักจึงถูกนำมาปรับปรุงวิจัยให้ได้ขนาดยาที่เหมาะสมในการใช้ เพื่อการควบคุมน้ำหนักในผู้ที่ไม่ได้เป็นเบาหวาน
จุดเด่นของโปรแกรมปากกาลดน้ำหนัก
- ช่วยลดน้ำหนักได้เฉลี่ย 5-10% ในช่วง 3 เดือนแรก และสูงถึง 20% ของน้ำหนักตัวในการใช้ต่อเนื่องซึ่งพิสูจน์แล้วด้วยงานวิจัยระดับโลกรวมถึงงานวิจัยในประเทศไทยอีกด้วย
- ช่วยลดโอกาสโยโย่ เพราะทำให้คุ้นชินกับการอิ่มง่าย ปรับพฤติกรรมการกินในระยะยาวให้ทานน้อยลง อีกทั้งยังพบว่าการกลับมาของน้ำหนักหลังหยุดใช้ยาก็ไม่ได้กลับมาเท่ากับก่อนใช้
- มีส่วนช่วยในการนำไขมันที่สะสม ไปใช้เป็นพลังงาน
- ลดความเสี่ยงในการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดสมองที่รุนแรง(MACE) เช่น หัวใจล้มเหลว หัวใจขาดเลือด สมองขาดเลือด(Stroke) ได้ถึง 20%
- การปรับปริมาณยาอย่างใกล้ชิดโดยแพทย์ทุกสัปดาห์ ช่วยลดผลข้างเคียงจากการปรับยาเอง เพิ่มอัตราสำเร็จในการควบคุมน้ำหนัก
กลไกการออกฤทธิ์ของ ผลิตภัณฑ์ที่เป็นปากกาลดน้ำหนัก
- สมอง: เพิ่มความรู้สึกอิ่ม ความอยากอาหารลดลง ทำให้ไม่รู้สึกทรมาณแบบการอดอาหาร
- หัวใจ: เพิ่มอัตราการเต้นของหัวใจ
- ทางเดินอาหาร: ลดการบีบตัวของทางเดินอาหาร ทำให้อาหารค้างนานขึ้นจึงรู้สึกอิ่มนานขึ้น
- ตับ: ลดการสร้างไขมัน เพิ่มการสลายไขมัน
- ตับอ่อน: เพิ่มการหลั่งของ อินซูริน
- เซลล์ไขมัน: เพิ่มการสลายไขมันออกมาใช้เป็นพลังงาน
แนวทางการเลือกใช้ปากกาลดน้ำหนักแต่ละชนิด
ในปัจจุบัน โปรแกรมปากกาลดน้ำหนัก จะมี 2 โมเลกุล ยาที่แตกต่างกัน ได้แก่ Semaglutide(GIP-1;Wegovy) และ Tirzepatide(GIP+GLP-1) การออกฤทธิ์ที่แตกต่างกันเล็กน้อย จึงทำให้เหมาะสมกับคนไข้บางกลุ่มมากกว่าในบางกรณี เช่น ขนาดเส้นรอบเอวที่มาก ความไวต่อการตอบสนองของทางเดินอาหาร
น่ำหนักเป้าหมาย การรับประทานยาบางชนิด ซึ่งหมอจะให้คำแนะนำที่จำเพาะในรายบุคคลโดยละเอียด เพื่อวางแผนการรักษาร่วมกันกับคนไข้
แนวทางการปฏิบัติตัวในระหว่างที่ใช้ปากกาลดน้ำหนัก
- การเพิ่มขนาดยาช้าๆ ช่วยลดผลข้างเคียงและไม่จำเป็นต้องใช้ขนาดยาสูงสุดทุกเคส ขึ้นอยู่กับไลฟ์สไตล์และการตอบสนองส่วนบุคคล ร่วมกับดุลยพินิจของแพทย์
- หยุดทานเมื่อรู้สึกอิ่ม
- ดื่มน้ำ หรืออาหารที่มีกากไยมากๆ เพื่อลดอาการท้องผูก
- หลีกเลี่ยงของทอด อาหารมัน และทานอาหารครั้งละน้อยๆเพื่อลด อาการคลื่นไส้
- ไม่ควรทานอาหารน้อยกว่า 2 ชั่วโมงก่อนนอน เพื่อลดอาการแสบร้อนกลางอก
- ทานวิตามินรวมและเกลือแร่ เพื่อลดโอกาสเกิดภาวะพร่องวิตามิน/เกลือแร่
- เปลี่ยนจุดฉีด เพื่อลดอาการเจ็บ เช่นฉีดบริเวณต้นขา ต้นแขน หรือ หน้าท้อง
- ปากกาสามารถเก็บไว้ได้ 42-56 วัน หลังเปิดใช้งาน
ขั้นตอนการรับบริการโปรแกรมปากกาลดน้ำหนัก ที่เบคลินิก
- สอบถามประวัติ รับฟังปัญหาของผู้รับบริการ: เพื่อมองหาข้อห้าม ข้อบ่งชี้ในการใช้ปากกาลดน้ำหนัก
- ตรวจประเมินร่างกาย: ชั่งน้ำหนัก วัดส่วนสูงวัดเส้นรอบเอว ตรวจสัญญาณชีพ
- ปรึกษาแพทย์
- ตรวจสอบเวชภัณฑ์ที่ใช้ในการรักษา: เพื่อให้มั่นใจว่าใช้เวชภัณฑ์แท้ ขนาดยาตรงตามที่วางแผนการรักษา โดยทางเบคลินิกจะ มีนโยบายการใช้ปากกา 1 ด้าม ต่อผู้รับบริการ 1 คน และฉีดยาโดยแพทย์เท่านั้น
- ติดตามการรักษาทุก 1 สัปดาห์: การติดตามการรักษาอย่างใกล้ชิด ช่วยเพิ่มอัตราการสำเร็จในการรักษา และย่นระยะเวลาในการรักษาลงอย่างมีประสิทธิภาพ
ทำไมจึงต้องใช้โปรแกรมปากกาลดน้ำหนัก 1 คน ต่อ 1 ด้าม
- เนื่องจากการใข้ปากกาลดน้ำหนักเป็นการฉีดยาเข้าสู้ชั้นไขมันใต้ผิวโดยตรงจึงทำให้มีบางส่วน ของโลหิตและเนื้อเยื่อที่ตกข้างเข้ามาในหลอดยาได้ การใช้ร่วมกันอาจก่อให้เกิดการได้รับโรคติดต่อบางชนิด
- การดูดยาออกจากปากกาโดยตรง เพื่อมาฉีด ไม่สามารถควบคุมขนาดยาที่ถูกต้องแม่นยำได้ นำไปสู่การเกิดผลลัพธ์น้อยกว่าที่ควรจะเป็น จึงทำให้ต้องยืดระยะเวลาการรักษานานกว่าปกติจึงจะได้ผล หรือไม่ได้ผลเลย อีกทั้งก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนของการรักษานำไปสู่การล้มเหลวของแผนการรักษา
- เนื่องจากปากกาลดน้ำหนักถูกออกแบบมาให้ใช้กับเข็มขนาดเล็กแบบเฉพาะ การใช้เข็มปกติดูดยาซ้ำๆทำให้เกิดปัญหาการเจือปน และยาสัมผัสอากาศจึงเสื่อมสภาพมากกว่าปกติ
